Cứ mỗi độ Tết đến xuân về, thú vui ẩm thực được du khách đặc biệt quan tâm. Cho đến nay, trên đất Huế, ngoài những gia đình có truyền thống nấu nướng khéo léo, ngoài những phụ nữ tài hoa, một lòng quyết tâm với việc truyền thụ cho thế hệ sau,… còn có những làng nghề nổi tiếng với những món ăn đặc sản lừng danh.
LÀNG NAM PHỔ
Nam Phổ là một làng quê nằm bên dòng Hương Giang về hướng Đông Nam thành phố. Trong làng, mỗi mảnh vườn, mỗi lối xóm đều rợp bóng cau xanh. Tại đây, qua bao đời, làng vẫn lưu giữ một nghề truyền thống: chế biến và bán món cháo bánh canh đặc trưng của Huế. Đây là loại cháo có sợi bánh bột gạo mềm trong, nổi lên sắc màu đỏ của cua gạch, của tôm. Chiều chiều, từ đây, tỏa đi từng gánh, từng gánh rao bán khắp cả mọi miền. Ai là người Huế, chắc chắn rằng đã từng ăn và đã từng nhung nhớ khi phải xa quê, xa cô hàng cháo bánh canh với chiếc nón lá quàng nơi đầu đòn gánh, với nụ cười tươi, đôi tay thoăn thoắt múc cháo dọn mời: “Chiều về Nam Phổ ăn tô cháo/ Mắt liếc hàng cau ngóng bóng người/ Chỉ một món mà gọi tên ba thứ/ Cháo – Bánh – Canh Nam Phổ ai bày…”.
LÀNG KIM LONG
Làng Kim Long là mảnh đất văn vật, nơi có biết bao phủ đệ của những công hầu khanh tướng Huế xưa. Tại đây, người phụ nữ ngoài cái đẹp mỹ miều khiến “trẫm phải thương phải nhớ…” thì chính những người phụ nữ ấy lại còn thêm những nét tài hoa tuyệt vời. Họ là người có đôi bàn tay làm nên những chiếc bánh truyền thống Huế xinh xinh như: bánh in, bánh gấc, bánh phu thê, bánh ít đen,… Đến nay, làng vẫn là một làng nghề đang được Nhà nước quan tâm gìn giữ, phát triển…
LÀNG BÁNH ƯỚT CHỢ THÔNG:
Nằm khuất trong một miền quê yên ả bên dòng sông Bạch Yến, phía Tây Bắc thành phố, Chợ Thông còn là nơi bàn tay Huế tài hoa, dệt nên những chiếc bánh ướt mong manh như tơ lụa. Ăn rồi mà cứ ngỡ chưa ăn, muốn ăn thêm đĩa nữa. Nhưng nếu có tham quan nơi chế biến, mới thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của người lao động quanh năm bên lò hấp, đổ mồ hôi để cho ta những hương vị ngọt ngào.
LÀNG CHỢ CẦU:
Là nơi làm ra chiếc gói Chợ Cầu lừng danh, nằm soi bóng bên bờ sông Bồ, cách thành phố Huế 5km đường chim bay (nay thuộc thôn Phú Lương, xã Quảng Thành, huyện Quảng Điền – Thừa Thiên Huế). Vùng đất gạo trắng, nước trong nên đôi bàn tay người phụ nữ khéo léo chế biến biết bao của ngon, vật lạ: nem chả Chợ Cầu, bánh in Chợ Cầu, bánh tét Chợ Cầu,… Và từ làng quê bình dị ấy, tên tuổi nhiều phụ nữ gắn với những sản phẩm ăn uống của quê hương như mợ Tôn, mợ Sạn nem Chả, mợ Chớ đậu hũ, bà Yêm Hữ bánh in,… Ngày nay, con cháu Chợ Cầu đi khắp bốn phương trời, khi về quê cũ, không bao giờ quên thưởng thức lại những món nấu quê hương, và khi ra đi, trong hành trang của họ là xâu nem, lọn chả làm quà.
LÀNG BÚN VÂN CÙ:
Là mảnh đất cùng soi bóng bên dòng sông Bồ nhưng cách Chợ Cầu bên kia dòng sông. Vân Cù nổi tiếng với làng nghề làm bún. Cái nghề vất vả nhọc nhằn, nhưng đã nuôi sống người quê qua biết bao đời. Những sợi bún trắng trong mềm dẻo, theo bước chân người làng tỏa đi từ sớm tinh mơ. Để rồi, sợi bún thân thương ấy xuất hiện trong tô bún bò giò heo tuyệt vời, món điểm tâm đặc trưng của người dân xứ Huế.
Ra giêng ngày rộng tháng dài, du khách có điều kiện, hãy đến với Huế mộng mơ, đến với những làng ẩm thực đã được chắp những đôi cánh bay lên đỉnh cao nghệ thuật trong đời sống văn hóa của Việt Nam.
