Để tránh ngộ độc rượu methanol cần nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và trách nhiệm của cơ quan quản lý
Thứ bảy, 01 Tháng 4 2017 22:01
Trước thực trạng nhiều vụ ngộ độc rượu methanol gây tử vong trong thời gian qua, sáng 23.3.2017, tại Hà Nội, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA)
tổ chức Tọa đàm “Ngộ độc rượu methanol thực trạng và giải pháp” nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và tăng cường công tác quản lý các loại rượu trôi nổi trên thị trường…
alt
VBA tổ chức Tọa đàm kịp thời trước thực trạng ngộ độc rượu methanol.

Tọa đàm thu hút sự quan tâm của đông đảo các đại biểu đại diện Vụ Pháp luật Văn phòng Chính phủ, Vụ Khoa học Công nghệ, Vụ Công nghiệp nhẹ, Vụ Thị trường trong nước, Cục Quản lý Thị trường (Bộ Công Thương), Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), Ban Tuyên giáo Trung ương, Cục Cảnh sát Môi trường, các hiệp hội liên quan, các bác sỹ, chuyên gia y tế, đại diện Sở Công Thương một số tỉnh, thành phố, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh rượu, đồ uống có cồn, các phóng viên báo đài trung ương và Hà Nội.
alt
Buổi Tọa đàm thu hút sự quan tâm của các cơ quan quản lý, các chuyên gia và báo chí.

Nội dung buổi tọa đàm tập trung vào các vấn đề như tình hình cụ thể những ca ngộ độc rượu methanol; Giới thiệu, phân tích cơ chế và tác hại của methanol; Nghiên cứu về kiến thức, thái độ và thực hành của người dân về ngộ độc rượu; Giới thiệu các quy định của pháp luật về An toàn thực phẩm và sản xuất kinh doanh rượu; Nghiên cứu độc lập về tình hình rượu dân tự nấu trôi nổi; Thảo luận để tìm ra giải pháp cho việc quản lý rượu thủ công… Các đại biểu đánh giá cao việc VBA đã kịp thời tổ chức Tọa đàm để cảnh báo người tiêu dùng và lấy ý kiến của các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, doanh nghiệp nhằm đưa ra những giải pháp hữu hiệu trong việc quản lý sản xuất, kinh doanh rượu…
alt
PGS.TS Nguyễn Văn Việt – Chủ tịch VBA phát biểu khai mạc Tọa đàm.

Các vụ ngộ độc đều do sử dụng rượu không rõ nguồn gốc…
Tại Tọa đàm, Ths.Bs Nguyễn Trung Nguyên – Phụ trách Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: Từ đầu năm 2017 đến nay, tổng số bệnh nhân được chẩn đoán xác định bị ngộ độc rượu methanol là 34 người, trong đó có 9 ca tử vong, 15 ca tổn thương não, 12 ca giảm thị lực (1 ca mất thị lực hoàn toàn); các nạn nhân chủ yếu là nam giới, tuổi từ 20 đến 60, trong đó phổ biến từ 40 – 50 tuổi.
alt
Ông Nguyễn Tiến Vỵ - Phó Chủ tịch Thường trực VBA tóm tắt tình hình ngộ được rượu methanol trong thời gian qua và lý do tổ chức Tọa đàm.

Theo Ths.Bs Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với báo chí trong việc tuyên truyền, cung cấp thông tin cảnh báo về ngộ độc rượu methanol trước và sau Tết, tuy nhiên vẫn có những vụ ngộ độc đáng tiếc xảy ra. Nguyên nhân chủ yếu là uống rượu có chứa cồn công nghiệp(methanol) vượt ngưỡng cho phép nhiều lần; người uống quá lạm dụng và các trường hợp đều là rượu không rõ nguồn gốc, không nhãn mác… Đặc biệt có 02 trường hợp còn uống cả cồn y tế vì hiểu lầm là uống cồn y tế như là rượu,… Các bệnh nhân chủ yếu là những lao động nghèo, mua các loại rượu rẻ tiền,… Những trường hợp ngộ độc thường đến viện muộn, sau khi uống 1-2 ngày mới đến viện cấp cứu nên có những trường hợp không qua khỏi. Biểu hiện của ngộ độc rượu methanol là đau đầu, buồn nôn, hôn mê, tụt huyết áp, nhẹ thì di chứng, mờ mắt, còn nặng thì tử vong… Các trường hợp này có nồng độ methanol trong máu từ trên 20 - 569mg/100ml. Theo bác sỹ, nếu chẳng may uống phải rượu methanol thì cần phải đến bệnh viện sớm, nếu muộn thì sẽ rất nguy hiểm. Vụ ngộ độc rượu methanol ở Lai Châu tổng cộng có 10 người chết, trong đó 8 người chết trước khi đến bệnh viện, 13 được điều trị ở viện…
alt
Các đại biểu tham dự Tọa đàm.

Theo đại diện Chi cục Quản lý Thị trường Hà Nội, từ đầu tháng 3 đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ khoảng gần 80.000 lít rượu không rõ nguồn gốc, có 02 vụ, Chi cục đã chuyển cho cơ quan công an điều tra. Qua kiểm tra, có hộ sản xuất khai rằng đã pha 15% methanol vào rượu để nâng cao độ cồn của rượu… Số hộ nấu rượu có giấy phép đăng ký sản xuất là rất ít. Có nơi rượu được đựng trong thùng phuy, can nhựa to, như vậy thì không thể nói rượu này nấu thủ công được. Lượng methanol tuồn ra thị trường nhiều, nếu không kiểm soát tốt thì sẽ có nhiều ca ngộ độc. Vì lợi nhuận và kém hiểu biết nên có những người đã pha cồn công nghiệp methanol với nước lã để bán cho người tiêu dùng. Có khi chỉ bán với giá 12.000 -15.000đ/lít...
alt
Ths.Bs Nguyễn Trung Nguyên – Phụ trách Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cung cấp thông tin về các bệnh nhân ngộ độc rượu methanol và cách điều trị.

Cần hiểu rõ Methanol để phòng tránh… 
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách Khoa Hà Nội), Methanol là chất rất độc, với lượng nhỏ gây mù, nhiều hơn có thể tử vong dễ dàng. Methanol gây tổn thương não, dây thần kinh thị giác, hoại tử não, tổn thương nội tạng. Bình thường ở ngưỡng 20 mg/dl đã đe doạ tổn thương thần kinh.
alt
GS.TS Nguyễn Thị Kim nói về tác hại của methanol.

Rượu pha bằng cồn công nghiệp (methanol) rất nguy hiểm bởi khởi đầu nó có tác dụng tương tự như rượu thông thường. Khi vào cơ thể, metanol được chuyển hóa trở thành chất độc gây tổn thương đến tất cả cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là mắt và não… Phải mất 12 giờ hoặc thậm chí 1-2 ngày sau khi uống, nạn nhân mới có biểu hiện ngộ độc như mờ mắt, thở nhanh, lơ mơ, chậm chạp, hôn mê…; khi đó thì tình trạng đã nặng nguy hiểm đến tính mạng…
alt
Ông Nguyễn Phú Cường – Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Công Thương) giới thiệu về các văn bản pháp luật quy định về An toàn thực phẩm.

Nồng độ methanol trong máu bệnh nhân là 20 mg/dL đã có thể gây ngộ độc, trên 40 mg/dL là ngộ độc rất nặng. Nồng độ metanol trong cồn 100 độ  cho phép 300 mg/lít (theo TCVN 7044-2013). Nếu pha 1 lít cồn thành 3 lít rượu có nồng độ 33% thì hàm lượng metanol trong rượu là 100 mg/lít rượu. Cồn công nghiệp (methanol) không được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm, nó chỉ được dùng làm dung môi hữu cơ cho sơn, vecni; Làm nguyên liệu để sản xuất chất dẻo và tổng hợp các hợp chất hữu cơ; Làm chất chống đông; Sử dụng để sản xuất nhiên liệu ở dạng diesel sinh học nhờ quá trình este hóa. Còn cồn thực phẩm (ethanol) được phép sử dụng trong sản xuất rượu.
alt
Ông Trần Hùng – Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo 389 Quốc gia phát biểu ý kiến và trả lời các câu hỏi của phóng viên.

Theo nghiên cứu của GS.TS Nguyễn Thị Kim – Chủ tịch Hội KHKT An toàn thực phẩm Việt Nam, Methanol tức rượu methyl, là một chất cồn, có công thức hóa học là CH3OH là loại rượu đơn giản nhất, nhẹ, dễ bay hơi (64,7oC, còn Ethanol trong rượu uống là 78,1oC), không màu, dễ cháy, dễ tan trong nước, một chất lỏng. Methanol tinh khiết có mùi thoang thoảng ngọt (hơi ngọt hơn Ethanol) ở nhiệt độ môi trường xung quanh còn Methanol thô có thể có mùi hăng, khó chịu. Methanol còn tên khác như carbinol, methyl alcohol, methyl hydrate, methylic alcohol, methylol, ...
alt
Các đại biểu có mặt đông đủ đến khi Tọa đàm kết thúc.

Tại Tọa đàm, ông Nguyễn Phú Cường – Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Công Thương) cho biết: Chúng ta cần hiểu và định nghĩa rõ rượu là gì, methanol là gì? Cần phân biệt rõ rượu, cồn công nghiệp (methanol), cồn thực phẩm (ethanol) để quản lý và phòng tránh. Để người tiêu dùng nhận biết được sản phẩm thì phải ghi nhãn mác theo quy định, tên sản phẩm, thành phần cấu tạo, nơi sản xuất… Các loại rượu đựng trong can, chai, thùng (có trường hợp rượu còn đựng trong túi nilon), không có nhãn mác đều không đảm bảo điều kiện khi đưa ra thị trường, vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm… Nhiều khi cứ nói là rượu mua từ quê nhưng lại không biết rõ nguồn gốc ở đâu, người nấu sử dụng men gì? Việc chưng cất thế nào?
Theo ông Cường, trào lưu thích uống rượu quê, rượu ngâm các con vật, rượu thuốc đang là mối nguy cơ về ngộ độc rượu… Thực tế đáng buồn là trong khi rượu được sản xuất tại các nhà máy đảm bảo chất lượng, công nghệ thiết bị hiện đại đang giảm sản lượng thì các loại rượu không rõ nguồn gốc, rượu dân tự nấu lại tăng lên. Thực trạng này không chỉ khiến nhà nước thất thu thuế mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng…
Cần vào cuộc mạnh mẽ và nâng cao thẩm quyền cho chính quyền địa phương
Nhiều ý kiến cho rằng, chúng ta cứ nói là người tiêu dùng phải thông thái nhưng thực tế rất khó, bởi họ không thể phát hiện được đâu là đâu là rượu methanol nếu nhìn bằng mắt thường… Vấn đề chính là phải kiểm soát, quản lý được rượu dân tự nấu, rượu không nhãn mác, không rõ nguồn gốc đang trôi nổi trên thị trường…
Hiện nay trên thị trường có khoảng 70 - 80% sản lượng rượu trôi nổi không kiểm soát được (khoảng 250 – 300 triệu lít), trong khi đó sản lượng do các công ty làm ăn nghiêm chỉnh, chất lượng được kiểm soát chỉ chiếm khoảng 20-30% (khoảng 70-80 triệu lít). Việc quản lý rượu dân tự nấu còn lỏng lẻo mặc dù đã có quy định tại Nghị định 94/CP, số hộ có giấy phép sản xuất, kinh doanh ở các địa phương chỉ đếm trên đầu ngón tay, trên thực tế hầu như làng nào cũng có những hộ nấu rượu … Kết quả nghiên cứu của TS. Phạm Bích Diệp, giảng viên Bộ môn Giáo dục Sức khỏe, Đại học Y Hà Nội thực hiện dự án tại Phú Thọ cho thấy: Việc sản xuất rượu thủ công của các hộ dân ở đây không đảm bảo vệ sinh, người dân còn thiếu kiến thức về các tạp chất có trong rượu, có khi còn trộn rượu nước đầu, nước giữa và nước cuối với nhau để bán. Người nấu rượu và người tiêu dùng không có kiến thức về ngộ độc methanol, cơ quan hữu quan cũng chưa có truyền thông, hướng dẫn về phòng tránh rượu methanol. Theo khảo sát, hiện nay các hộ dân nấu rượu chủ yếu nhằm mục đích là lấy bã để chăn nuôi lợn, thu nhập từ việc bán rượu chỉ bằng 1/3 tổng thu nhập từ nấu rượu, chăn nuôi lợn.
Về các giải pháp cho vấn đề này, GS.TS Nguyễn Thị Kim – Chủ tịch Hội KHKT An toàn Thực phẩm Việt Nam cho rằng, trước thực trạng ngộ độc rượu hiện nay, một mặt chúng ta cần phải rà soát, xem xét thay đổi những quy định đã lạc hậu, bổ sung những quy định mới cho phù hợp với thực tế để quản lý hiệu quả hơn, mặt khác cần kiểm soát chặt chẽ nguồn cung cấp cồn công nghiệp (methanol), đây là một hóa chất cần được quản lý nghiêm ngặt như đối với các loại hóa chất độc hại khác…
Có ý kiến đặt câu hỏi, tại sao năm nay vụ ngộ độc rượu methanol lại tăng cao như vậy? Phải chăng do khâu kiểm soát methanol chưa chặt chẽ hay là do người dân pha methanol vào nước lã để thành rượu bán cho người tiêu dùng không biết mức độ độc hại đến như vậy? Dù không cố ý hay do kém hiểu biết thì việc gây ra hậu quả nghiêm trọng dẫn đến chết người cần phải được xử lý nghiêm để răn đe những người kinh doanh thiếu đạo đức.
Theo Đại tá Đinh Văn Hiếu - Cục Cảnh sát Môi trường, để quản lý tốt rượu do dân tự nấu thì phải nâng cao thẩm quyền và trách nhiệm cho chính quyền địa phương, bởi họ nắm rõ nhất trên địa bàn có ai nấu rượu, ai kinh doanh rượu. Đồng thời những người thực thi pháp luật phải vào cuộc nghiêm minh, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, nếu gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể truy tố theo quy định của pháp luật. Người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm trước cấp trên nếu để ra các vụ ngộ độc rượu…  Chúng ta làm rất tốt việc cấm buôn bán, đốt pháo nổ, đi xe máy bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm, lấy lại vỉa hè cho người đi bộ, mà tại sao việc kiểm soát rượu lại chưa làm được? Tôi thấy, hiện nay, các địa phương chưa quan tâm đến quản lý rượu dân tự nấu…
Đại diện Chi cục Quản lý Thị trường Hà Nội kiến nghị, công tác kiểm tra, kiểm soát phải được thực hiện đồng bộ ở các tỉnh, thành phố, thực tế cho thấy các loại rượu đều từ những địa phương khác đưa về tiêu thụ trên địa bàn Hà Nội. Nếu chỉ Hà Nội vào cuộc quyết liệt mà các tỉnh, thành khác không kiểm soát các hộ nấu rượu thì cũng khó mà đạt kết quả như mong muốn. Theo tôi, một hộ nấu rượu, nếu muốn bán một chai rượu, lít rượu ra ngoài phải được kiểm soát, quản lý như một doanh nghiệp… Một số quy định cũng cần điều chỉnh, bổ sung để người thực thi nhiệm vụ tránh những vướng mắc khi xử lý. Các cơ quan quản lý nhà nước cũng nên có chương trình hướng dẫn kỹ thuật sản xuất như thế nào để đảm bảo an toàn, thế nào thì không an toàn để người dân biết.
Đại diện Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam đưa ra quan điểm, việc pha methanol vào rượu để bán tại các cửa hàng nhỏ lẻ chính là không có đạo đức kinh doanh. Vì lợi ích kinh tế mà người ta mua cồn công nghiệp pha nước lã (vì không mất nhiều công sức, tiền bạc) bán với giá rẻ mà lãi cao... Người uống các loại rượu rẻ tiền này lại chính là những người lao động nghèo. Đây là dạng giết người không chủ ý, có thể do thiếu thông tin, kiến thức, hoặc biết mà cố tình làm. Chúng ta cần có chế tài mạnh hơn, nếu để xảy ra chết người phải bỏ tù, bởi phạt tiền không đủ sức răn đe… Đồng thời, chúng ta cũng cần phải xây dựng văn hóa uống, giáo dục giới trẻ uống có văn hóa, uống có trách nhiệm… Ở ta vẫn thường thấy hiện tượng khích bác nhau khi uống rượu, không uống thì cho là chưa nhiệt tình, hoặc uống là hô rất to, ở nước ngoài không có kiểu uống như ta… Uống rượu vốn là nét đẹp văn hóa, là nét ẩm thực của người Việt không thể bỏ được mà cần phải làm cho văn hóa đó thực sự đẹp và an toàn hơn.
Ông Trần Hùng – Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo 389 Quốc gia cho biết: Vấn đề ngộ độc rượu cần làm mạnh mẽ như lấy lại vỉa hè trong thời gian qua. Những thói quen, tập tục không tốt cần thay đổi để văn minh hơn, an toàn hơn. Không chỉ có các cơ quan chức năng mà ngay cả các đoàn thể như đoàn thanh niên, hội phụ nữ cũng phải vào cuộc để nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng. Việc phối kết hợp giữa các cơ quan quản lý cần chặt chẽ hơn, quy trách nhiệm rõ ràng của cá nhân, tập thể, tránh tình trạng cha chung không ai khóc… Rượu không rõ nguồn gốc, không nhãn mác chiếm hơn 70-80% như hiện nay thì quá nguy hiểm…
Bà Lê Việt Nga – Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đưa ra giải pháp: Cần có đơn vị thu gom các loại rượu do dân tự nấu để về chế biến, khử các tạp chất đóng chai, dán nhãn, sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng trước khi đưa ra tiêu thụ. Mô hình này đang được thực hiện khá thành công ở rượu Mẫu Sơn (Lạng Sơn), rượu Bàu Đá (Bình Định)… Sắp tới, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với VBA trong việc tăng cường tổ chức các sự kiện kết nối cung cầu ở các tỉnh miền núi nhằm nâng cao nhận thức của đồng bào miền núi, giới thiệu các sản phẩm rượu an toàn để bà con biết và sử dụng…
Tại buổi Tọa đảm, các ý kiến đều cho rằng, vai trò của chính quyền địa phương trong việc quản lý rượu là rất quan trọng. Nếu như chính quyền địa phương không làm quyết liệt thì khó mà kiểm soát được rượu thủ công. Đồng thời, cần truyền thông mạnh mẽ nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, tránh được các vụ ngộ độc đáng tiếc xảy ra. Cần phải có các giải pháp để ngăn chặn tình trạng làm rượu giả để bảo vệ các thương hiệu làm ăn chân chính và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Cần kiểm soát chặt chẽ quá trình lưu thông rượu, nhất là khâu bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng, cấm trưng bày các loại rượu không nhãn mác. Các cơ quan báo chí cần tuyên truyền mạnh mẽ về tác hại của rượu methanol, cung cấp thông tin để họ không pha cồn công nghiệp vào rượu và không mua rượu không có nhãn mác, không có nguồn gốc… Mở các chuyên mục về văn hóa uống, giới thiệu văn hóa uống ở các quốc gia để người dân thay đổi nhận thức, thay đổi những thói quen chưa tốt về uống rượu. Các đơn vị sản xuất rượu có uy tín cần giới thiệu sản phẩm trên trang web hoặc tự giới thiệu sản phẩm của mình để người tiêu dùng biết sản phẩm của doanh nghiệp là an toàn…
Lời khuyên của các chuyên gia y tế là nên mua rượu có nguồn gốc, nhãn mác, thương hiệu có uy tín, tránh mua các loại rượu trôi nổi không có nguồn gốc xuất xứ… Đặc biệt là tránh lạm dụng, uống vừa phải, nếu uống từ sáng đến đêm thì uống nước lọc cũng mệt nói gì đến rượu…
Kết luận Tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Văn Việt – Chủ tịch VBA khẳng định: Hiệp hội sẽ tổng hợp các ý kiến của các đại biểu để gửi tới những cơ quan hữu quan, với mong muốn làm sao để quản lý một cách tốt nhất đối với ngành rượu, vì sự phát triển bền vững của ngành, vì lợi ích đất nước, vì an toàn, hạnh phúc của người dân.

Thu Nga

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1544
mod_vvisit_counterHôm qua18429
mod_vvisit_counterTuần này37087
mod_vvisit_counterTuần trước145437
mod_vvisit_counterTháng này523400
mod_vvisit_counterTháng trước625690
mod_vvisit_counterTất cả31908873
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương