Về Dự thảo Luật Phòng chống tác hại của rượu bia: Mất nhiều hơn được
Về Dự thảo Luật Phòng chống tác hại của rượu bia: Mất nhiều hơn được
Thứ sáu, 09 Tháng 6 2017 09:54
Theo dự kiến, Dự thảo luật Phòng chống tác hại rượu bia sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp năm 2018 để có thể thông qua vào năm 2019.
Tại buổi tọa đàm xây dựng Dự án Luật Phòng chống tác hại của rượu bia do Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam tổ chức tháng 5 vừa qua, nhiều đại biểu đã nêu ý kiến không đồng tình về nội dung Bộ Y tế đề xuất. Phóng viên Tạp chí Đồ uống Việt Nam đã có trao đổi với ông Đỗ Văn Vẻ, nguyên Đại biểu Quốc hội (Khóa XIII), Phó TGĐ Công ty sản xuất kinh doanh XNK Hương Sen (Hãng Bia Đại Việt), Thành viên HĐQT Công ty CP Bia Sài Gòn - Miền Tây.
alt
“Cần có một quy hoạch phù hợp xu thế xã hội để ngành sản xuất rượu, bia có thể phát triển bền vững, lâu dài.”, ông Đỗ Văn Vẻ nói.

PV: Ông đánh giá như thế nào về Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia mà Bộ Y tế đang soạn thảo, thưa ông?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Theo tôi việc xây dựng chính sách quốc gia về phòng, chống tác hại của việc lạm dụng đồ uống có cồn là cần thiết và phù hợp với xu thế phát triển xã hội. Hơn thế, việc làm đó góp phần quan trọng vào việc ngăn chặn hàng lậu và hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng đang chiếm lĩnh thị trường để đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn sản phẩm cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, các đề xuất trong Bản dự thảo Luật mới nhất không tập trung vào các yếu tố dẫn đến việc lạm dụng đồ uống có cồn. Thay vào đó, các điều khoản mới chỉ tập trung nhằm hạn chế nguồn cung và hạn chế nhu cầu sử dụng rượu bia của cộng đồng. Như vậy, việc luật hóa này sẽ không có tác dụng điều chỉnh, tăng cường hành vi uống có trách nhiệm, mà còn dẫn đến một số tác động bất lợi đối với người lao động và gia tăng tình trạng buôn lậu, hàng nhái, hàng giả…
Mặt khác, nội dung dự luật có nhiều khái niệm, chương, điều gây tranh cãi và không hợp lý như: Dự luật cũng đề xuất không bán rượu bia tại quán karaoke, không bán cho người dưới 18 tuổi; nghiêm cấm bán rượu bia bằng máy bán tự động; cấm quảng cáo, giới thiệu rượu bia từ 15 độ trở lên. Quảng cáo rượu bia dưới 15 độ trên báo hình, báo nói chỉ được thực hiện từ sau 22h đến 6h hôm sau. Doanh nghiệp rượu bia không được tài trợ các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, y tế, giáo dục, thể thao, vui chơi giải trí… Vấn đề chính là cần làm rõ các tác hại của việc lạm dụng đồ uống có cồn và hướng tới hạn chế việc lạm dụng này. Thêm vào đó dự luật cần tăng cường về mặt kiểm soát kỹ thuật đối với các nguyên, nhiên liệu sản xuất bia, rượu nhằm làm ra các sản phẩm có chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tránh gây hại cho cơ thể. Hoặc phổ biến, chỉ đường cho người tiêu dùng lựa chọn đúng các đồ uống có cồn đảm bảo chất lượng và uống một cách có trách nhiệm. Chúng ta nên coi việc sử dụng đồ uống có cồn một cách điều độ sẽ có lợi cho sức khỏe.
Rõ ràng, hiện nay Dự luật vẫn chưa hoàn chỉnh, nếu không sửa đổi cho phù hợp mà vội ban hành sẽ gây ảnh hưởng lớn đến xã hội, vì vậy cần có thời gian để chuẩn bị, nghiên cứu thật kỹ để hoàn thiện. Sau đó, mới trình Quốc hội thảo luận. Cá nhân tôi thấy, đưa ra dự luật này ở thời điểm này chưa phù hợp.
PV: Nếu luật được ban hành sẽ ảnh hưởng trực tiếp như thế nào tới các doanh nghiệp và người dân?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Dự luật khi ra đời mà chưa được sửa lại một số điều khoản và một số vấn đề thì ảnh hưởng lớn đến nhân dân và các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu là không hề nhỏ.
Nếu chúng ta không làm rõ và sửa được một số chương, điều thì chịu ảnh hưởng đầu tiên là các doanh nghiệp. Việc sản xuất của các doanh nghiệp sẽ phải chịu chi phí cao hơn, sản phẩm bán ra giá thành cũng bị đội giá do phải chịu thêm nhiều phụ phí khác, trong khi đó sản lượng bia, rượu sẽ giảm sút. Đó là chưa kể đến các khu vực trưng bày bia, rượu cũng phải đạt chuẩn theo quy định, mà theo tôi các quy định này ở thời điểm hiện tại chưa phù hợp để thực hiện được những yêu cầu.
Thực tế, các doanh nghiệp bia, rượu Việt còn yếu, vốn còn thiếu. Nếu phải đầu tư thêm vào những hạng mục khác, thì sẽ rất khó khăn cho họ, đó là chưa kể sản phẩm của chúng ta chưa có đủ khả năng cạnh tranh sự cạnh tranh với các sản phẩm nước ngoài có thương hiệu và thâm niên.
alt
Bộ Y tế cần phối hợp với các cơ quan chức năng để thực hiện tốt hơn nữa việc chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Đối với người dân, họ phải thượng tôn pháp luật. Nếu dự luật ban hành, thì đương nhiên họ phải tuân thủ, nhưng việc đó không thể trong một sớm một chiều. Hiện nay, giá cả các sản phẩm bia, rượu trong nước rất cạnh tranh và phù hợp với nhu cầu người dân. Chắc chắn rằng, khi mức giá cao hơn người lao động sẽ phải chịu nhiều thiệt hại về kinh tế.
Dự luật cũng quy định các điểm bán rượu, bia phải đạt chuẩn mới được kinh doanh. Nếu khi dự luật ban hành thì gây ra những bất tiện, vì người dân phải tìm đến các điểm đảm bảo quy định mới có thể mua được các sản phẩm họ muốn.
Thực tế cho thấy, rượu, bia là một nét đẹp văn hóa ẩm thực, đồ uống có cồn còn xuất hiện ngay trong các nghi thức ngoại giao một cách trang trọng. Điều này không những thể hiện nét đẹp riêng có của văn hóa uống mà còn là chất xúc tác nhằm thắt chặt tình đoàn kết. Hơn thế, đây còn là nghi thức biểu thị sự kính trọng trong các nghi lễ cúng tế của dân tộc ta. Đồng thời, được coi như công cụ biểu trưng cho niềm vui, niềm hạnh phúc và sự lãng mạn trong mỗi dịp cưới hỏi…. ngày trọng đại trong gia đình của người dân. Dự luật chỉ tập chung phần lớn vào những “vùng cấm”, sẽ nảy sinh nhiều điều bất cập. Đơn cử, nếu cấm bán rượu bia trong quán karaoke thì vấn đề kiểm soát thực hiện rất khó. Cấm quán bán, nhưng người hát mang đến thì giải quyết ra sao? Vì vậy, tôi cho rằng cần nghiên cứu kỹ trước khi đưa nội dung cấm này vào luật, tránh tình trạng luật chưa được thực hiện đã phải sửa đổi.
PV: Các văn bản liên quan đến vấn đề đã quản lý rượu, bia ban hành không ít, nhưng công tác thực thi vẫn trì trệ, vậy có nên chăng chúng ta cứ ban hành thật nhiều văn bản để rồi lại trong tình trạng “nói xong để đấy”?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Có nhiều ý kiến về việc thực hiện quản lý việc sản xuất, kinh doanh đồ uống có cồn, nhất là việc quản lý các lò rượu thủ công, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm tại các quán ăn vỉa hè của người dân. Thực tế, chúng ta phải quản lý tốt hơn các lò sản xuất rượu, bia giả, kém chất lượng. Điều quan trọng là các cơ quan chức năng cần kiểm soát được chất lượng đầu ra của những sản phẩm này. Bên cạnh đó cần tuyên truyền cho người dân đừng vì hám lợi mà sử dụng cồn công nghiệp pha với hóa chất và nước để sản xuất rượu hay kinh doanh rượu giả, rượu kém chất lượng nhằm đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng và chính người thân của họ.
Hiện nay có nhiều văn bản, quy định về sản xuất rượu, bia đã ban hành nhưng một điều quan trọng là quy định tiêu chuẩn, kỹ thuật thì chưa có. Vì vậy, điều cần thiết nhất là phải có ngay bộ tiêu chuẩn kỹ thuật và test nhanh lượng Methanol trong rượu bia.
alt
Bộ Y tế cần phối hợp với các cơ quan chức năng để thực hiện tốt hơn nữa việc chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Những vấn đề chúng ta cần quan tâm hơn nữa là cần có quy hoạch một cách phù hợp cho ngành sản xuất rượu, bia sao cho cân đối giữa cung - cầu và có định hướng phát triển bền vững, lâu dài. Để phát triển một cách có trọng tâm ngành bia, rượu, vì lâu nay ngành này đã đóng góp không nhỏ cho ngân sách và thậm chí xuất khẩu để thu ngoại tệ. Theo thống kê, ngành rượu, bia năm 2016 đóng góp ngân sách khoảng hơn 48 ngàn tỷ. Đó là chưa tính đến các lợi ích khác về mặt kinh tế, xã hội, vì ngành sản xuất đồ uống có cồn phát triển giải quyết được công ăn việc làm cho hàng triệu người lao động tại những khu công nghiệp lớn và các địa phương. Thêm nữa, sự phát triển đó sẽ thúc đẩy các nghành công nghiệp, dịch vụ phụ trợ phát triển như: ngành bao bì, tem mác, kinh doanh nguyên liệu sản xuất, công nghiệp cơ khí máy móc phát triển. Giải quyết đầu ra cho các mặt hàng nông sản như gạo, ngô, khoai… cho nông dân. Rõ ràng đây là ích lợi của ngành đồ uống nói chung và đồ uống có cồn nói riêng mang lại.
Chúng ta nên phân tích, đánh giá và có cái nhìn tích cực với ngành đồ uống có cồn. Và quan trọng hơn chúng ta nên định hướng cho người dân một sử dụng đồ uống có cồn một cách có văn hóa. Điều đó, sẽ bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng mà vẫn duy trì được các yêu tố văn hóa truyền thống và vẫn giữ được các lợi ích xã hội do ngành sản xuất rượu bia mang lại. Vậy rượu, bia đâu phải là thứ xấu mà cứ cố hắt hủi, cấm đoán như một loại bệnh dịch?
Thực ra trước đây chúng ta đã có không ít các văn bản, quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý đồ uống có cồn. Rõ ràng khi dự luật được ban hành phải thực tế, sát và phù hợp với quyền lợi người dân, đảm bảo một cách hài hòa cho những tổ chức, cá nhân thực hiện điều khoản đó. Có như vậy, luật mới dễ đạt hiệu quả khi thực thi.
PV: Hiện nay chúng chúng ta đang đẩy mạnh việc tuyên truyền Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt, nhưng khi Dự luật này đưa ra sẽ gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp có thể thua lỗ?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Khi xây dựng dự luật có nhiều điều Ban soạn thảo tính chưa hết. Mục tiêu của dự luật là làm thế nào để tăng thu ngân sách từ ngành đồ uống và giảm được lượng tiêu dùng rượu bia. Nhưng rõ ràng để thực hiện được cả hai mục tiêu trên là điều bất khả thi. Như đã nêu ở trên, trong Dự luật cũng còn rất nhiều chương điều chưa phù hợp và một số khái niệm chưa rõ ràng.
alt
Cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng bia rượu nhằm đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng.

Hiện nay, người tiêu dùng Việt đang chịu vấn nạn lớn từ hàng bia, rượu giả, nhập lậu. Vì thế, điều quan trọng là chúng ta phải làm sao hạn chế tối đa hàng lậu, hàng giả, hàng sản xuất chui lủi để bảo vệ các cơ sở sản xuất đúng quy trình, đảm bảo chất lượng. Xưa nay tồn tại một số tiền lệ xấu, không quản được thì cấm. Nhưng dù khó khăn gấp mấy thì ,các cơ quan chức năng vẫn cần tăng cường kiểm soát vấn nạn trên và không nên nghĩ tới chuyện không quản được thì cấm. Nên chăng chúng ta hãy tìm ra giải pháp để kiểm soát tốt hơn chất lượng các sản phẩm đồ uống có cồn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển.
PV: Theo ông thời điểm này đưa ra Dự luật, thì cái được nhiều hay mất nhiều hơn?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Theo quan điểm của tôi, thời điểm này đưa ra Dự luật là chưa phù hợp và khó có thể thực thi. Bởi Dự luật chưa hoàn chỉnh. Do đó, khi ban hành sẽ không bảo đảm và ảnh hưởng đến chất lượng các dự luật. Cái mất sẽ nhiều hơn cái được là hệ quả nhãn tiền.
PV: Với tư cách nguyên Đại biểu Quốc hội, người lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất đồ uống có cồn, ông có đề xuất thay đổi gì trong Dự luật phòng chống tác hại của rượu bia mà Bộ Y tế soạn thảo?
Ông Đỗ Văn Vẻ: Tôi nghĩ rằng Ban soạn thảo Dự luật, nên tập chung vào vấn để tăng cường các hàng rào kỹ thuật về sản xuất đồ uống có cồn, để làm sao vẫn đảm bảo cho ngành sản xuất đồ uống phát triển. Vì bản thân ngành đồ uống cũng đóng góp nhiều cho ngân sách nhà nước. Đồng thời phải lựa chọn thời điểm đưa ra Dự luật cho phù hợp nhu cầu phát triển của xã hội.
Hơn thế, với tinh thần thượng tôn pháp luật điều cần thiết hơn cả là tuyên truyền cho người dân sử dụng rượu bia sao cho có trách nhiệm, đúng cách và có văn hóa. Làm được vậy, không những đảm bảo được duy trì các nét đẹp văn hóa ẩm thực của người dân. Mà Bộ Y tế cũng thực hiện tốt được việc người dân sử dụng các sản phẩm đồ uống có cồn chất lượng, đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm…
Xin cảm ơn ông!

Đức Nguyên thực hiện

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


 
 
 





 

Liên kết website